tüm kitap özetlerini burda bulabilirsiniz
 
  Ana Sayfa
  İletişim
  Ziyaretşi defteri
  huzur=ahmed hamdi tanpınar
  acımak=reşat nuri güntekin
  akşam güneşi= reşat nuri güntekin
  aldatacağım=esat mahmut karakut
  anadolu notları= reşat nuri güntekin
  anahtar=refik halid akay
  anamın kitabı=yakup kadri karaosmanoğlu
  istanbulun bir yüzü=refik halid kalay
  mahşer=peyami safa
  sinekli bakal=halide edip adıvar
  gelibolu=buket uzuner
  sefiller=viktor hugo
  suç ve ceza=dostoyevski
  savaş ve barış=tolstoy
  yüksek ölçekler=ömer seyfettin
  yaprak dökümü= reşat nuri güntekin
  yaban=yakup kadri karaosmanoğlu
  toprak ana=cengiz aytmatov
  mavi ve siyah=halit ziya uşaklıgil
  küçük ağa= tarık buğra
  kiralık konak=yakub kadri karaosmanoğlu
  kaşağı=ömer seyfettin
  ince memed=yaşar kemal
  fatih-harbiye=peyami safa
  eylul=mehmet rauf
  dokuzcu harciye koğuşu=peyami safa
  damga= reşat nuri güntekin
  dağları bekleyen kız=esat mahmut karakut
  dağa çıkan kurt=halide edip adıvar
  çölde bir istanbul kızı=esat mahmut karakurt
  çalıkuşu= reşat nuri güntekin
  cezmi=namık kemal
  canan=peyami safa
  bugünün saraylısı=refik halid akay
  bomba=ömer seyfettin
  biz insanlar=peyami safa
  bir teredüttün romanı=peyami safa
  bir ölünün defteri=halit ziya uşaklıgil
  bir kucak çiçek=memduh şevket esendal
  bir kadın düşmanı=reşat nuri güntekin
  Yeni sayfanın başlığı
  bit avuç saçma=refik halid karay
  ateşten gömlek=halide edip adıvar
  aşk-ı memnu=halid ziya uşaklıgil
  ateştengömlek=halide edip adıvar
  ankara ekspresi=esat mahmut karakurt
  ago paşanın hatıratı=refik halit karay
  tatarcık=halide edip adıvar
  sözde kızlar=peyami safa
  Anketler
  memleket hikayeleri=refik halit karay
  ölü canlar=gogol
  sergüzeşt=sami paşazade sezai
  tarih soruları
  =FİLOZOFLAR=
  => imanuel kant
  => karl marx
  => francis bacon
  => thales
  => kiergegard
  => martin heidger
  => sokrates
  => edmund huserl
  => Theodor Wiesengrund Adorno
  => Anaksagaros
  => Anaksimenes
  => Anaksimandros
  => Aristotales
  => Bergson, Henri
  => Berkeley
  => CAMUS, Albert
  => CİCERO, Marcus Tulius:
  => DEWEY, John
  => EMPEDOKLES
  => EPİKTETOS:
  => Gilles Deleuze
  => MİCHEL FOUCAULT
  => Max Ferdinand Scheler
  => EPİKUROS
  => John Rawls
  => Nicolai Hartmann
  => David Hume
  => Jacques Derrida
  => Georg Wilhelm Friedrich Hegel
  => FARABİ
  => HERAKLEİTOS:
  => LOCKE, Jhon
  => Parmanides
  => Platon
Türk Dili
imanuel kant

Emanuel Kant'ın Sanat felsefesi
 
yılmaz şenol
 

1724-1804 EMANUEL KANT-ALMAN İDEALİST FELSEFESİ

Özellikle Kant çağdaş sanat ekollerinin bir çoğunun düşünsel temellerini oluşturan dünya görüşlerini yazan, konuşan bir düşünür. Kant'ta eleştiri getirecekfelsefelerini oluşturmuşlardır. Çağdaş sanat kuramları içindeki bütün biçimci sanat kuramları Kant'a dayanır. Kant'ın estetik teorileri bütün çalışmalarının çok küçük bir parçasıdır. Genellikle aklın kuralları ile ilgilenen Kant pozitivist felsefe anlayışına yenilikler getirmiştir.

Kant'ın en olgun estetik teorilerini Yaratıcı Aklın Eleştirisi adlı eserinde buluyoruz. Kant estetik teorilerini oluştururkn iki dönem geçirmiştir. Asıl 3. dönemi Yargı Gücü(kitap) adlı insanların beğenileri bağlamındaki sanatın görevini içermektedir. Kant'ın en temel yorumunu şöyle yapabilirz; Kant 19.yy. tartışmalarında yer alan ''Sanat İçinde Sanat'' teorisinin babasıdır.DEHA---->SANAT<----BEĞENİ---->DOĞA Kant'a göre sanattaki güzellik ile doğadaki güzellik asla aynı değildir. Sanat asla doğa güzelliği veya doğa güzelliğinin yansması değildir. Sanat yeniden bir doğa yaratmakdır. Bunu savunurken, doğa güzelliğini reddetmez. Doğrudan doğruya bireyin, insanın yaptığı yeni bir doğa anlamını verir, Kant'ın düşüncesine göre.

İkinci Savı; Sanat insanın yaracılığının (dehasının) zihinsel oyunudur. Dolayısı ile Kant kesinlikle sanatı doğrudan doğruya deha bireyin yarattığı bir ürün olarak görüyor, asla doğanın bir parçası değil, doğayı yeniden yarattığını ve oyun olarak bunu yaptığını söylüyor. Kant sanata kendiinden başak hiçbir amaç yüklemiyor, onu dehanın zihinsel bir oyunu gibi niteliyor.

Not: Kant diyor ki: Düşünsel olarak yaratr, ama düşünsel olarak yaratılanın nesneye dönüşmesi için bir teknik gerekir. İşte bu tekniği akademik anlamda öğrenmesi gerekir sanatçının. Öyleyse Kant sanatın bu anlamda öğrenilebilirliği üzerinde duruyor.

Kant idealist felsefe içerisine estetiği içerirken, estetiği doğa güzelliğinden ayrı tutuyor. Doğuştan deha olan insanın sanat yapabileceğini kabul ediyor. Sanaa sanattan başka hiçbir anlam verilmemesi gerektiğini savunuyor. Bu arada doğa güzelliğini de yok saymıyor.

Kant Tin'i öz anlamında kullanıyor. Diyor ki, sanat dehanın düşünsel bir oyunudur, ama eğer bu oyun belli bir öze sahip değilse asla sanat niteliğini taşımaz. Bu öz içerik değildir, sanatçının biçime yüklediği kendi anlamıdır. Doğanın bile bir özü vardır, bu öü tanrı katmıştır ona. Sanatın özünüde sanatçı katar. Bu öz doğrudan doğruya sanatçının şiirsel fikridir. Hiçbir sanat ürünü anlaşılmak için yapılmamıştır. Çünkü deha anlaşılmak konusunda her zaman doğa ile mücadele halindedir.

Beğeni Kant'a göre, bireyin düşüncelerinde hoş, iyi, yüce duygularının zevk alma, acı çekme duygsunun ortakalgılamasıdır.(insan zevk alır, acı çeker bu özellikler soluk almak,düşünmek gibi insana ait kopmaz bir özlliktir. Her insan acı çeker,zevk alır. Beğeni ise insanın hoşlanma, yüce ve iyi duygularını ya zevk alma ya acı çekme düzleminde değerlendirmesidir.)

Sanat beğeni ile bağımlıdır. Aynı biçimde bireyin bu (yüce, hoşlanma....) özelliği dehanın ürünü olan sanat eserinde izliyor. Birey herhangi bir sanat ürününü izlerken kendi acı çekme ya da zevk alma yetisini öyle düşünsel bir anlamda algılıyor ki ona mutlaka bir anlam yüklüyor. Doğanın yargılanması daha kolaydır. Hiçbir zaman karmaşık bir düşünce oluşturmaz.

Kant şöyle diyor: Bireyin beğenisi doğaya yönelik olduğu zaman bir çeşitlilik gösterir, sanata yöneldiği zaman bir standart gösterir. Eser böyle olmasaydı sanatın evrenselliğinden söz edemezdik.

Beğeni ile deha karşı karşıya geldiğinde özveride bulunan beğeni değildir, dehadır. Beğenilmek istemeyen bir sanatçının olması mümkün değildir. Her sanatçı o düşünsel oyununu paylaşacak bir birey arar. Bu düşünsel oyunu yaparken beğeniyi düşünür. Kant'a göre her oyun paylaşılan bir oyundur. Hiçbir oyun tek başına oynanamaz. Tek başına oynanan bir oyun hiçbir zaman bireye tat vermez. İşte deha da düşünsel oyununu oynarken bireyin beğenilerine de yönelmek zorundadır. Amam bu insanların istediği gibi yapmak anlamında değildir. Bu şu anlamdadır, en azından bir takım insanların paylaşabilecek kadar bişr beğeniye ulaşmaktadır. Dünya gerçekliğine yaklaşmak anlamındadır bu.

Kant şunu savunuyor, doğa gerçekliği olduğu kadar sanatında bir gerçekliği vardır. Her gerçeklik evrensellikle bağlantılıdır. bu (evrensel gerçekliğe aykırı hiçbir sanat ürünü yoktur. İşte bu anlamda bu idealist felsefenin gelişimini Kant'ta buluyoruz.)

Yine Kant diyor ki, düşüncenin oyunuolması durumundayken, sanatçı bunu nesneye dönüştürür. Hiçbir zaman sanatçı bunu düşüncede bırakmaz. Düşüncenin nesneye dönüşmesi önemli ölçüde insan aktivitesi, beceri, varolma aktivitesidir, sanatçı bunu hiçbir zaman tam olarak gerçekleştiremez. Doğanın nesnesi ile sanatın nesnesi arasında fark vardır. Doğanın nesnesi bireyde beğeni de yarattığı yine doğanın kendisidir. Doğanı nesnesi----->Beğeni---->D.N--->BURADA DOĞANIN NESNESİ BEĞENİYLE KARŞILAŞTIĞI ZAMAN YİNE DOĞANIN NESNESİ OLARAK DÜŞÜNÜLÜR.

Sanatın Nesnesi----->Beğeni----->Hüznün Nesnesi+Korkunun Nesnesi..................

oysa ki sanatı nesnesi beğeni beğeni ile karşılaştığında sadece sanatın nesnesi olarak düşünülmez, sanatın nesnesi unutulur, binlerce yeni nesne doğar. Bu da çeşitliliktir.

Kant'ın çelişkisi; Kant sanatı gerekli bulmaz.Sanatı o kadar da vazgeçilmez bulmuyor. Sanaın sadece varolması gerektiği için varolduğunu, herhangi bir işlevi yerine getirmek için var değildir. Sanatçının yarattığı bu ikinci doğa, bir oyundur, gereklilik değildir. Kendisinden başka bir işlevi yoktur.

Kant üstün, doğru ve iyi insan teorisini geliştirmek için sanata değinmiştir, tartışmıştır. İnsanı tartışrken sanat değinmek zorunda kalmıştır.

Ona göre sanatın en mükemmel yaratım biçimi şiirdir. Çünkü şiir tamamen kavramsal olanı, sözcüklere dökerek nesneye dönüştürmek anlamında tek yoldur, şiir en mükemmel en üstün deha ürünüdür. Doğayı nesneye dönüştürmek açısından en üstün düzeyde bir yaratıcılık gerektirir. İkinci dercede aldığı sanat etkinlikleri heykel ve resimdir. Ama şiirden daha az bir yaratımdır. Çünkü burada deha doğanın görüntüsünden bağımsız olamamaktadır. Deha(ressam-heykeltraş) doğanın görüntüsünde yeni bir doğa yaratıyor ama, şairden farklı olarak bir kopye ipucu oluyor.

Üçüncü basamaktamimariyi görüyor. Tasarım başarısı ve zihinsel oyunun tasarıma dönüşmesi açısından mükemmel yaratım biçimleridir mimari. Burada deha sadece düşünsel oyun ile kalmıyor o düşünce öyle bir temele oturuyor ki, teknik olarak, hiç yıkılmıyor. Düşüncenin bu kadar kalıcılığı, yıkılmazlığı da miamriye bir değer kazandırıyor.

En beğenmediği sat dalı müzik. Müzik doğanın sanat biçimi değildir, bireyde geçici, hoş duygular yaratır.

Kalıcı bir deha ürünü değil geçici ve hoş bir nesnedir. Müziği dehanın küçük bir fısıldaması olarak görür. Müzik doğayı yeniden yorumlamaz.

Bütün bunlara rağmen, hem müziği hem mimariyi hemde plastiği, sanatın kendisinden başka bir amacı olamdığını, sanatın kendisini gerçekleştirmekten başka işlevi olamdığını savunmasına rağmen sanatın algılnmasını artı bir değerolarak kabul eder. Mükemmel bir insanın oluşumu için, iyi ahlak, doğru düşünme (akılcı olam,realist düşünme) varolmanın düşünsel gelişmişliğini, bu bütün içerisinde iyi bir insan olur ama bu insan sanatı bu parçaların biri saymıyor, iyi insana artı bir değer olarak sanatı görüyor.

 
 

şimdiye kadar ortalama kaç kitap okudunuz
0-10
10-15
15-20
20-25
25-50
50-100
100'den fazla

(Sonucu göster)


 
Reklam  
   
 
 


More Cool Stuff At POQbum.com

 
 
 
Dersler
 MATEMATİK
 GEOMETRİ
 TÜRKÇE
 FİZİK
 KİMYA
 BİYOLOJİ
 TARİH
 COĞRAFYA
 FELSEFE
 Soru Bankası


 
 
 
  • Edebiyat Nedir?
  • Edebi Türler
  • Edebi Sanatlar
  • Edebi Akımlar
  • Türk Edebiyatı Dönemleri
  • İslamiyet Öncesi T.E.
  • İslamiyet Sonrası T.E.
  • Tanzimat Edebiyatı
  • Servet-i Fünun E.
  • Fecr-i Âti E.
  • Milli Edebiyat Akımı
  • Milli Mücadele Dön.E.
  • Cumhuriyet Dön.Türk E.
  • Uyak ve Ölçü
  • Nazım Biçimleri
  • Edebiyat Sözlüğü
  • Edebiyatımızda 'ilk'ler
  • Azerbaycan Türk Edebiyatı
  •  
     
     

    TÜRK EDEBİYATI

    1. M. Kemal Atatürk - Nutuk
    2. Kutadgu Bilig'den Seçmeler
    3. Dede Korkut Hikayeleri
    4. Yunus Emre Divanı'ndan Seçmeler
    5. Mevlana-Mesnevi'den Seçmeler
    6. Nasreddin Hoca Fıkralarından Seçmeler
    7. Divan Şiirinden Seçmeler
    8. Halk Şiirinden Seçmeler
    9. Evliya Çelebi - Seyahatnamesi'nden Seçmeler
    10. Kerem ile Aslı
    11. Samipaşazade Sezai - Sergüzeşt
    12. Halit Ziya Uşaklıgil - Mai ve Siyah
    13. Hüseyin Rahmi Gürpınar - Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç
    14. Ahmet Rasim - Şehir Mektupları
    15. Ahmet Hikmet Müftüoğlu - Çağlayanlar
    16. Ömer Seyfettin - Hikayelerden Seçmeler
    17. Mehmet Akif Ersoy - Safahat
    18. Ahmet Haşim - Bize Göre
    19. Yahya Kemal Beyatlı - Eğil Dağlar
    20. Yahya Kemal Beyatlı - Kendi Gök Kubbemiz
    21.Abdulhak Şinasi Hisar - Boğaziçi Mektupları
    22. Ruşen Eşref Ünaydın - Diyorlar ki
    23. Yakup Kadri Karaosmanoğlu - Kiralık Konak
    24. Yakup Kadri Karaosmanoğlu - Yaban
    25. Refik Halit Karay - Memleket Hikayeleri
    26. Refik Halit Karay - Gurbet Hikayeleri
    27. Halide Edib Adıvar - Sinekli Bakkal
    28. Halide Edib Adıvar - Mor Salkımlı Ev
    29. Reşat Nuri Güntekin - Anadolu Notları
    30. Reşat Nuri Güntekin -Çalıkuşu
    31. Falih Rıfkı Atay - Çankaya
    32. Falih Rıfkı Atay- Zeytindağı
    33. Faruk Nafız Çamlıbel - Han Duvarı
    34. Nazım Hikmet - Memleketimden İnsan Manzaraları
    35. Şevket Süreyya Aydemir - Suyu Arayan Adam
    36. Memduh Şevket Esendal - Ayaşlı ile Kiracıları
    37. Peyami Safa - Dokuzuncu Hariciye Koğuşu
    38. Peyami Safa - Fatih - Harbiye
    39. Nihad Sami Banarlı - Türkçe'nin Sırları
    40. Ahmet Hamdi Tanpınar - Beş Şehir
    41. Ahmet Hamdi Tanpınar - Sahnenin Dışındakiler
    42. Samiha Ayverdi - İbrahim Efendi Konağı
    43. Necip Fazıl Kısakürek - Çile
    44. Sabahattin Ali - Kuyucaklı Yusuf
    45. Ahmet Kutsi Tecer - Şiirler
    46. Ahmet Muhip Dıranas - Şiirler
    47. Aşık Veysel - Dostlar Beni Hatırlasın
    48. Orhan Veli - Bütün Şiirleri
    49. Cahit Sıtkı Tarancı -Otuz beş Yaş (Bütün Şirleri)
    50. Kemal Tahir - Esir Şehrin İnsanları
    51. Orhan Kemal - Eskicinin Oğulları
    52. Sait Faik Abasıyanık - Kayıp Aranıyor
    53. Sait Faik Abasıyanık - Hikayelerinden Seçmeler
    54. Halikarnas Balıkçısı - Aganta Burina Burinata
    55. Kemal Bilbaşar - Cemo
    56. Samim Kocagöz - Kalpaklılar
    57. Tarık Buğra - Küçük Ağa
    58. Necati Cumalı - Tütün Zamanı
    59. Rıfat Ilgaz - Karartma Geceleri
    60. Orhan Hançerlioğlu - 7. Gün
    61. Fakir Baykurt - Kaplumbağalar
    62. Faik Baysal - Drina'da Son Gün
    63. Abbas Sayar - Yılkı Atı
    64. Haldun Taner - Hikayelerinden Seçmeler
    65. Oğuz Atay - Bir Bilim Adamının Romanı
    66. Aziz Nesin - Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz
    67. Sabahattin Kudret Aksal - Gazoz Ağacı
    68. Yusuf Atılgan - Anayurt Oteli
    69. Cemil Meriç - -Bu Ülke
    70. Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil - Gençlerle Başbaşa
    71. Naki Tezel - Türk Masalları
    72. Salah Birsel - Boğaziçi Şıngır Mıngır
    73. Bahattin Özkişi - Sokakta

    DÜNYA EDEBİYATI

    74. Beydeba - Kelile ve Dimne
    75. Eflatun - Devlet
    76. Platon - Sokrates'ın Savunması
    77. Sadi - Gülistan
    78. Cervantes - Don Kişot
    79. Balzac - Vadideki Zambak
    80. Viktor Hugo - Sefiller
    81. Goethe - Faust
    82. Daniel Daefo - Robinson Crusoe
    83. Dostoyevski - Suç ve Ceza
    84. Gogol - Ölü Canlar
    85. Turgenyev - Babalar ve Oğullar
    86. Tolstoy - Savaş ve Barış
    87. Gustav Flaubert - Madam Bovary
    88. Charles Dickens - İki Şehrin Hikayesi
    89. Knut Hamsun - Açlık
    90. Jack London - Beyaz Diş
    91. Rabindranath Tagore - Gora
    92. Ernest Hemingway - Çanlar Kimin İçin Çalıyor
    93. William Faulkner - Ses ve Öfke
    94. İvo Andriç - Drina Köprüsü
    95. Panait İstrati - Akdeniz
    96. John Steinbeck - Fareler ve İnsanlar
    97. M Selimoviç - Derviş ve Ölüm
    98. Cengiz Dağcı - Onlar da İnsandı
    99. Cengiz Aytmatov - Beyaz Gemi
    100. Cengiz Aytmatov - Gün Olur Asra Bedel (Gün Uzar Yüzyıl Olur)
    Bu SitE Kod-dunyasi.tr.gg Tarafından Desteklenmektedir..

     
    Bugün 3 ziyaretçi (13 klik) kişi burdaydı!
    => Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=